Branża turystyczna po latach związanych z pandemią przeszła na ścieżkę intensywnego
wzrostu. Prognozy na 2025 wskazują, że 39% mieszkańców naszego kraju zamierza spędzić
urlop za granicą. Część z nich będzie korzystała z transportu lotniczego, w tym także na
długich dystansach.
Jak przygotować pacjenta do podróży samolotem?
- Lekarze rodzinni/POZ mogą spodziewać się, że niektórzy z ich podopiecznych, także ci w
dobrym stanie zdrowia, w okresie wakacyjnym mogą zgłosić się do gabinetu i zapytać o to, jak
przygotować się podróży lotniczej.
Zagadnienie to mieści się w szerokim temacie zapobiegania wystąpieniu żylnej choroby zakrzepowo–zatorowej (ŻChZZ), czyli zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) lub zatorowości płucnej (ZP). Przyjmuje się, że u osób ze stwierdzanymi czynnikami ryzyka wystąpienia ŻChZZ prawdopodobieństwo zakrzepów jest zwiększone w trakcie podróżowania samolotem.
Przyczyną tego zjawiska jest m.in:
- zastój krwi w żyłach kończyn dolnych
- hipoksja hipobaryczna oraz
- odwodnienie.
Niestety ciągle brakuje przekonujących dowodów potwierdzających korzyści płynące z aktywnej profilaktyki przeciwzakrzepowej w podróży lotniczej. Sugeruje się, aby zwłaszcza na dłuższych lotach (>4 godz.) i dużego indywidualnego ryzyka przemyśleć włączenie aktywnej profilaktyki przeciwzakrzepowej.
Jakie postępowanie zalecić pacjentowi przed podróżą?
Pacjentowi przed podróżą można zalecić:
- pończochy uciskowe lub
- pojedynczą dawkę heparyn drobnocząsteczkowych.
Do rozważenia zostają także leki określane jako NOAC, ewentualnie w przypadku braku możliwości zastosowania opisanych rozwiązań jedna dawka kwasu acetylosalicylowego.
Uwzględniać należy, że zastosowanie farmakoterapii ma charakter pozarejestracyjny (off label) i może wywołać objawy
niepożądane.
Co zalecić pacjentowi w trakcie podróży samolotem?
- Proste ćwiczenia aktywujące „pompę mięśniową” (napinanie mięśni podudzi).
- Unikanie krzyżowania nóg.
- Wstawanie w regularnych odstępach czasu i chodzenie.
- Rezygnacja z obcisłej odzieży
- Dbanie o odpowiednie nawodnienie
- Unikanie alkoholu.
Szczegółowe informacje na omawiany temat, w tym wybór preparatu i dawkowanie poszczególnych leków przedstawione są na platformie MEDIBAS w artykułach dla lekarzy:
Dostępne są również praktyczne wskazówki dla pacjentów, które można wydrukować i wręczyć pacjentow, by zabrał ze sobą w podróż:
