Cel testu
- Test „Wstań i idź” jest testem przesiewowym dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej.
- Umożliwia ocenę
- równowagi
- prędkości chodzenia
- i ogólnego funkcjonowania.
- Powszechnie stosowany w geriatrii i rehabilitacji neurologicznej.
- U pacjentów geriatrycznych dostarcza informacji na temat skłonności do upadków i problemów z chodzeniem
- wiarygodna ocena ryzyka upadku nie jest możliwa przy użyciu samego testu „Wstań i idź”1-2. Więcej informacji można znaleźć w sekcji „Mobilność i zapobieganie upadkom” w artykule Badanie geriatryczne.
- Test może wykazać, czy dana osoba potrzebuje pomocy w poruszaniu się.
Wymagany materiał
- Krzesło z podłokietnikami, wysokość siedziska ok. 46 cm.
- Stoper.
- Oznaczona odległość chodzenia, wynosząca 3 m od przednich nóg krzesła (oznaczona taśmą samoprzylepną na podłodze lub w podobny sposób).
Przygotowanie
- Pacjent powinien założyć buty, w których zwykle chodzi.
- W razie potrzeby może korzystać ze sprzętu ułatwiającego poruszanie się, którego używa na co dzień.
- Pacjent siada na krześle w pozycji opartej, ręce spoczywają na podłokietnikach.
Przeprowadzanie testu
- Badający używa stopera, aby zmierzyć, ile czasu zajmuje badanemu wstanie z krzesła, przejście 3 metrów, obrócenie się i ponowne usadowienie.
- Badanego informuje się, że czas jest zatrzymany i że badany ma możliwość przygotowania się do rozpoczęcia testu, gdy usłyszy sygnał „Gotów — Start”. Odmierzanie czasu rozpoczyna się od momentu wypowiedzenia polecenia „Start”.
- Badany wstaje z krzesła, idzie 3 metry prosto przed siebie, odwraca się, wraca do krzesła i ponownie siada.
Podsumowanie
- <10 sekund: nieograniczona mobilność podczas wykonywania codziennych czynności.
- 11–19 sekund: nieznaczne ograniczenie sprawności ruchowej, na ogół bez wpływu na wykonywanie codziennych czynności.
- 20–29 sekund: funkcjonalnie istotna niepełnosprawność ruchowa wymagająca wyjaśnienia.
- >30 sekund: wyraźne ograniczenie sprawności ruchowej, zwykle wymagające interwencji/środków pomocniczych.
- Możliwe źródło błędu: osoba badana nie rozumie lub nie pamięta instrukcji.
Piśmiennictwo
Literatura
- Barry E, Galvin R, Keogh C, Horgan F, Fahey T. Is the Timed Up and Go test a useful predictor of risk of falls in community dwelling older adults: a systematic review and meta-analysis. BMC Geriatr 2014;14:14. PMID: 24484314 PubMed
- Beck Jepsen D, Robinson K, Ogliari G, et al. Predicting falls in older adults: an umbrella review of instruments assessing gait, balance, and functional mobility. BMC Geriatr 2022;22(1):615. PMID: 35879666 PubMed
Autor
- Prof. dr hab. med. Tomasz Tomasik, (recenzent)
- Dr n. med. Thomas M. Heim, (redaktor/recenzent)
