Ciała obce w przewodzie słuchowym można zwykle znaleźć u małych dzieci, które podczas zabawy wkładają do uszu kawałki zabawek, groch lub inne drobne przedmioty. Jednak nawet dorośli czasami potrzebują pomocy medycznej, aby usunąć coś z przewodu słuchowego, np. pozostałości bawełny po czyszczeniu uszu. 

Do przewodu słuchowego mogą się też dostać owady.

Objawy

Jeśli coś utknęło w przewodzie słuchowym, pacjent zwykle odczuwa po pewnym czasie ucisk lub ma poczucie, że ucho jest zatkane. Mogą również wystąpić zawroty głowy.  Jeśli ciało obce pozostanie w uchu przez dłuższy czas, może podrażnić skórę: wnętrze ucha swędzi albo boli. Po pewnym czasie może dojść do zakażenia, a z ucha może wydostawać się ropa. Jeśli ciało obce jest duże, może również wpłynąć na osłabienie słuchu.

W przypadku dzieci problemy mogą być jeszcze poważniejsze. Objawy będą te same, co opisane powyżej, ale u dziecka nie zawsze są one łatwe do zinterpretowania. Jeśli dziecko nie jest w stanie udzielić informacji, to zaleca się wizytę u lekarza, aby mógł zbadać uszy dziecka (badanie otoskopowe).

Leczenie

Leczenie zależy od rodzaju ciała obcego, które dostało się do przewodu słuchowego. Niektóre elementy można łatwo usunąć pęsetą lub szczypcami. Jeśli nie jest to możliwe, lekarz upewni się, że błona bębenkowa jest nienaruszona, a następnie przepłucze przewód słuchowy wodą lub zastosuje podciśnienie. W przypadku próby samodzielnego usunięcia ciała obcego łatwo jest przypadkowo wepchnąć je jeszcze głębiej do ucha. Z tego powodu najlepiej od razu skonsultować się z lekarzem,  Jest to szczególnie ważne w przypadku dzieci, ponieważ bez otoskopu trudno jest dostrzec cokolwiek w wąskich kanałach słuchowych.

Powikłania związane z obecnością ciała obcego w uchu mogą wynikać z niefachowych prób jego wydobycia, które skutkują przepchnięciem przedmiotu w głąb kanału słuchowego. W przypadku owadów, należy je najpierw unieruchomić za pomocą kilku kropel oleju jadalnego. Tak unieszkodliwionego owada można bezpiecznie usunąć poprzez płukanie ucha następnego dnia

Czy jest to niebezpieczne?

Zazwyczaj możliwe jest bezproblemowe usunięcie przedmiotów, które utknęły w przewodzie słuchowym. Pacjenci nie powinni jednak zbyt próbować samodzielnie usuwać przedmiotów, ponieważ mogą spowodować  urazy w przewodzie słuchowym. W najgorszym przypadku może nawet dojść do uszkodzenia błony bębenkowej. Ciało obce nie powinno jednak pozostawać w przewodzie słuchowym zbyt długo, ponieważ zwiększa to ryzyko zakażenia. Jeśli pacjent jest w stanie wyczuć przedmiot i wie, że jest to coś miękkiego, może spróbować wyciągnąć go pęsetą. Zaleca się jednak ostrożność. Jeśli pęseta zostanie wprowadzona zbyt głęboko do przewodu słuchowego, może dojść do urazu. Jeśli nie da się łatwo usunąć ciała obcego lub jeśli jest to coś twardego, należy skonsultować się z lekarzem.

W przypadku podejrzenia obecności ciała obcego, którego nie widać gołym okiem, przyczyną może być nagromadzona woskowina blokująca światło przewodu słuchowego. Należy bezwzględnie unikać stosowania patyczków higienicznych, ponieważ prowadzi to do głębszego upchnięcia wydzieliny lub samego przedmiotu. Dokładna ocena stanu ucha jest możliwa wyłącznie w gabinecie lekarskim przy użyciu otoskopu. 

Dodatkowe informacje

• Ciało obce w przewodzie słuchowym — dla pracowników służby zdrowia

Opracowanie

• Prof. Sławomir Chlabicz, (redaktor/recenzent)
• Anna Zwierzchowska, lekarz, Kraków (recenzent)
• Dr med. Susanne Meinrenken, dziennikarka medyczna, Brema