Czym jest niepłodność?.
Niepłodność definiowana jest jako brak ciąży po roku współżycia płciowego bez stosowania antykoncepcji. O niepłodności męskiej mówimy wówczas, gdy przyczyną braku ciąży są zaburzenia w układzie rozrodczym mężczyzny. Obniżona płodność (niepłodność) dotyczy 15% wszystkich par.
Jak często przyczyną są czynniki męskie?
Szacuje się, że 1/3 przypadków niepłodności wynika z problemów po stronie mężczyzny, 1/3 z problemów po stronie kobiety, a 1/3 stanowi połączenie czynników męskich i żeńskich.
Badania wykazały, że liczba plemników w nasieniu u mężczyzn zmniejszyła się w ciągu ostatnich 50 lat. W konsekwencji wydłużył się średni czas potrzebny parze do uzyskania ciąży.
Przyczyny
W połowie przypadków nie udaje się ustalić przyczyny. Jedną z możliwych odwracalnych przyczyn niepłodności męskiej są żylaki powrózka nasiennego (varicocele). Jest to stan, w którym żyły w mosznie są rozszerzone po jednej lub obu stronach. Żylaki mogą przyczyniać się do podwyższenia temperatury w mosznie, co potencjalnie może hamować produkcję plemników.
Przyczyną niepłodności męskiej może być również niedrożność nasieniowodu na przykład po wazektomii lub innych obustronnych operacjach okolicy pachwiny i jąder. Inną przyczyną jest zmniejszona liczba prawidłowych plemników w nasieniu (brak plemników – azoospermia) – dotyczy to 1–2 procent wszystkich mężczyzn, ale stanowi przyczynę u 10–15 procent wszystkich mężczyzn z obniżoną płodnością.
W niektórych przypadkach niepłodność wynika z przyczyn genetycznych, czyli z nieprawidłowości w materiale genetycznym., np. zespół Klinefeltera.
Zbyt rzadkie stosunki w okresie owulacji, również mogą być przyczyną braku ciąży.
Kiedy należy zgłosić się do lekarza?
Wizyta u lekarza jest zazwyczaj zalecana po roku nieudanych prób poczęcia dziecka.
Czy w przypadku niepłodności należy zbadać również mężczyzn?
Diagnostyka i leczenie odwracalnych przyczyn obniżonej płodności u mężczyzn mają istotne znaczenie. Badanie lekarskie umożliwia identyfikację schorzeń podstawowych leżących u podstaw zaburzeń płodności.
W jaki sposób diagnozuje się niepłodość?
Podczas konsultacji lekarz zbierze wywiad medyczny oraz przeprowadzi badanie przedmiotowe. Kluczowym etapem oceny męskiej niepłodności jest badanie nasienia – standardowo wykonywane na podstawie dwóch próbek oddanych w odstępie kilku tygodni w celu oceny liczby i ruchliwości plemników. Diagnostykę można rozszerzyć o oznaczenie hormonów we krwi.
Czy niepłodność męską można leczyć?
Ponad połowę przypadków niepłodności męskiej da się wyleczyć, umożliwiając naturalne zajście w ciążę. Gdy nie jest to możliwe, rozwiązaniem są metody wspomaganego rozrodu w specjalistycznych klinikach – pobranie plemników i bezpośrednie zapłodnienie komórki jajowej partnerki (metoda ICSI). Badania potwierdzają, że zabieg ten nie zagraża zdrowiu dziecka ani nie podnosi ryzyka wad rozwojowych.
Więcej informacji
Opracowanie
Prof. Sławomir Chlabicz, (redaktor/recenzent)
