Streszczenie
- Definicja: Torbiel najądrza wypełniona płynem zawierającym plemniki
- Częstość występowania: Częste, często przypadkowe wykrycie.
- Objawy: Zwykle bezobjawowe. W przypadku dużych zmian mogą pojawić się ból, dyskomfort lub uczucie ciężkości w mosznie
- Badanie fizykalne: Bezbolesna masa pozajądrowa w mosznie.
- Diagnostyka: USG.
- Leczenie: Bezobjawowe spermatocele nie wymagają leczenia, możliwe jest ich chirurgiczne usunięcie.
Informacje ogólne
Definicja
- Spermatocele to łagodne torbiele na najądrzach, które pochodzą z przewodzików odprowadzających jądra i są wypełnione płynem zawierającym białko i plemniki.
- Czasami spermatocele wywodzą się również z powrózka nasiennego1.
Częstość występowania
- Spermatocele są zwykle niewielkie i często wykrywa się je przypadkowo podczas badań zewnętrznych narządów płciowych.
- Podczas badań ultrasonograficznych jąder wykonywanych z innych powodów, spermatocele wykrywa się nawet u 30% pacjentów1.
Etiologia i patogeneza
- Spermatocele są zwykle spowodowane niedrożnością przewodów najądrza, są to tzw. torbiele retencyjne.
- Przeszkody w przepływie mogą być spowodowane urazem lub stanem zapalnym, np. zapaleniem najądrza.
- Niektóre spermatocele są wrodzone.
- Torbiel zawiera płyn białkowy i plemniki.
ICD-10
- N43 Wodniak jądra i powrózka nasiennego
- N43.4 Torbiel nasienna (spermatocele)
Diagnostyka
Kryteria diagnostyczne
- Zmianę w okolicy jąder należy zawsze ocenić pod kątem diagnostyki różnicowej2.
- USG jest metodą z wyboru, szczególnie w kontekście odróżnienia od guzów jąder3.
Różnicowanie
Wywiad lekarski
- Bezbolesna zmiana moszny
- Ew. wcześniejszy uraz lub stan zapalny
Badanie fizykalne
- Bezbolesna zmiana w okolicy jądra, czasami wyczuwalna jako mała kulka w górnej części najądrza.
- Rzadko duża zmiana
Diagnostyka specjalistyczna
Badania ultrasonograficzne
- Badanie ultrasonograficzne wykazuje bezechową masę torbielowatą, zwykle wywodzącą się z najądrza, często z towarzyszącym poszerzeniem cewek sieci jądra po tej samej stronie4.
Leczenie
Ogólne informacje o leczeniu
- Spermatocele, które nie powodują żadnych objawów, nie wymagają leczenia.
- Operację należy rozważyć, jeśli spermatocele są bardzo duże lub nadal rosną, powodując dyskomfort i ból lub jeśli w inny sposób nie jest możliwe wiarygodne odróżnienie ich od guzów5.
Leczenie chirurgiczne
- Leczenie chirurgiczne obejmuje resekcję torbieli
- Powikłania wskutek operacji
-
- powstawanie krwiaka w mosznie
- zakażenia ran, ropnie
- nawrót
- ból przewlekły
- nowsze techniki mikrochirurgiczne wydają się zmniejszać ryzyko uszkodzenia najądrza6.
-
Terapia alternatywna
- Skleroterapia spermatocele, np. za pomocą polidokanolu, nie jest standardową procedurą i powinna być przeprowadzana wyłącznie u pacjentów, u których zakończył się etap planowania rodziny1.
Informacje dla pacjentów
Informacje dla pacjentów w Medibas
Ilustracje
Moszna: Spermatocele
Źródła
Piśmiennictwo
- Pais VM. Spermatocele. Medscape, last updated January 2019 emedicine.medscape.com
- Rubenstein RA, Dogra VAS, Seftel AD, et al. Benign intrascrotal lesions. J Urol 2004; 171: 1765–72 www.ncbi.nlm.nih.gov
- Smart-JM, Jackson EK, Redman SL et al. Ultrasound findings of masses of the paratesticular space. Clin Radiol 2008; 63: 929-38. www.ncbi.nlm.nih.gov
- Bhatt S, Jafri SZ, Wasserman N, Dogra VS. Imaging of non-neoplastic intratesticular masses. Diagn Interv Radiol 2011; 17: 388. www.ncbi.nlm.nih.gov
- Rioja J, Sánchez-Margallo FM, Usón J, Rioja LA .Adult hydrocele and spermatocele . BJU Int 2011; 107: 1852-64 www.ncbi.nlm.nih.gov
- Kauffman EC, Kim HH, Tanrikut C, Goldstein M. Microsurgical spermatocelectomy: technique and outcomes of a novel surgical approach. J Urol 2011; 185: 238-42 www.ncbi.nlm.nih.gov
Opracowanie
- Prof. Sławomir Chlabicz, (redaktor/recenzent)
- Monika Lenz, Fachärztin für Allgemeinmedizin, Neustadt am Rübenberge
