MEDIBAS
  2. Tematy kliniczne
  3. Laryngologia
  4. Objawy
  5. Szum uszny

Szumy uszne

Last published: 07.07.2023  |  Last revised: 21.04.2026  |  Last updated: 21.04.2026
:    : 
: 365
  • Obiektywny szum uszny
  • Subiektywny szum uszny
  • Przewlekły szum uszny
  • Szum uszny pulsacyjny, synchroniczny z tętnem
  • Ostry szum uszny
  • Chroniczny szum uszny
  • Tinnitus
  • Dzwonienie w uszach
  • Szum fantomowy
  • Uszkodzenia spowodowane hałasem
  • Szumy uszne
  • Głuchota starcza
  • Choroba Meniere'a
  • Przewlekłe zapalenie ucha
  • Otoskleroza
  • Szumy uszne wywołane przez leki
  • Nerwiak nerwu słuchowego
  • Otoskopia
  • Test Webera
  • Próba Rinnego
  • Audiometria
  • Tympanometria
  • Analiza szumów usznych

Informacje ogólne

Definicja

  • Szumy uszne to wrażenie słyszenia dźwięku mimo braku jego obiektywnego źródła.1-5
  • Różnicowanie w zależności od okresu trwania:
    • ostry szum uszny: czas trwania poniżej 3 miesięcy
    • przewlekły szum uszny: czas trwania 3 miesiące i dłużej
  • Podział ze względu na możliwość obiektywizacji objawów:4
    • obiektywny szum uszny (rzadko): fizyczne źródło dźwięku w ciele (np. szum naczyniowy)
    • subiektywny szum uszny (często): wywołany nieprawidłową aktywnością nerwową w uchu wewnętrznym/ośrodkowym układzie nerwowym bez źródła dźwięku
  • Przewlekły szum uszny jest często związany z ubytkiem słuchu

Epidemiologia

  • Częstość występowania w populacji dorosłych: 10–15%
    • w Polsce szumy uszne odczuwa około 20% osób, z czego dla 5% są one dokuczliwe
    • szumy uszne stwierdzono także w Polsce u 12–16% dzieci w wieku 7 i 12 lat6
  • Częstość występowania zwiększa się z wiekiem; najwyższa pomiędzy 60. a 70. rokiem życia2,4,7

Zagadnienia diagnostyczne

Stopień nasilenia

  • Klasyfikacja ciężkości według skali Biesingera
    • Stopień 1: prawidłowa kompensacja, brak poczucia dyskomfortu
    • Stopień 2: szumy uszne występują głównie w ciszy i przeszkadzają podczas stresu i wysiłku
    • Stopień 3: szumy uszne prowadzą do trwałego upośledzenia w sferze prywatnej/zawodowej, zaburzenia w sferze emocjonalnej, poznawczej i fizycznej
    • Stopień 4: szumy uszne prowadzą do całkowitej dekompensacji w sferze prywatnej oraz niezdolności do pracy zawodowej
  • Klasyfikacja według stopnia kompensacji
    • kompensowany szum uszny
      • pacjent rejestruje szumy uszne, ale jest w stanie sobie z nimi poradzić bez odczuwania dodatkowych objawów
      • brak lub niewielki dyskomfort, jakość życia nie obniża się istotnie
    • dekompensowany szum uszny
      • szum uszny mający wpływ na wszystkie dziedziny życia
      • rozwój lub pogorszenie choroby współistniejącej (np. lęku, zaburzeń snu, zaburzeń koncentracji, depresji)
      • wysoki dyskomfort; znaczne obniżenie jakości życia

Patofizjologia

  • Etiologia
    • wieloczynnikowa
    • patologie zlokalizowane w przewodzie słuchowym, uchu środkowym, uchu wewnętrznym, nerwie słuchowym lub ośrodkach słuchowych
    • w idiopatycznych postaciach szumów usznych czasami przyczyna nie jest możliwa do ustalenia
  • Patogeneza
    • utrata słuchu (częściowa lub całkowita)2 może być czynnikiem ryzyka i przyczną wystąpienia szumów:
      • jednym z mechanizmów może być kompensacja przez korę słuchową utraconych bodźców częstotliwościowych w przypadku utraty słuchu (np. poprzez tłumienie efektów inhibicyjnych), częstotliwość szumów usznych znajduje się więc często w zakresie największego ubytku słuchu
    • neurofizjologiczne zmiany aktywności neuronów i organizacji tonotopowej w przewodzie słuchowym po uszkodzeniu ślimaka
      • wyzwalanie procesów neuroplastycznych poprzez deprywację słuchową
      • nadmierna odpowiedź neuronów na bodźce przy zmniejszonym napływie impulsów sensorycznych (podobieństwo do bólu fantomowego)
    • psychofizjologicznie możliwy specyficzny proces uczenia się (sensybilizacja poznawcza)
      • nadmierne kierowanie uwagi na szumy uszne, wzrost poczucia lęku, zaburzenia snu
      • przyczynia się do coraz większego odłączenia percepcji szumów usznych od ucha wewnętrznego (np. utrzymująca się percepcja szumów usznych po głuchocie lub po neurektomii nerwu ślimakowego)

Choroby współistniejące

  •  

Niebezpieczne choroby wymagające leczenia

  • Objawy wskazujące na poważne przyczyny („czerwone flagi”):1
    • pulsujące szumy uszne
    • jednostronne szumy uszne
    • jednostronne objawy towarzyszące
      • deficyty neurologiczne, np. osłabienie mięśni twarzy, uraz głowy8
    • nagła utrata słuchu o niewyjaśnionej przyczynie
    • towarzyszące objawy przedsionkowe, np. zawroty głowy8
  • Zaburzenia sercowo–naczyniowe
  • Choroba neurologiczna (np. nerwiak nerwu słuchowego).

ICD–10

  • H93 Pozostałe choroby ucha, gdzie indziej niesklasyfikowane
    • H93.1 Szum w uszach
    • H93.2 Inne zaburzenia percepcji słuchowej
    • H93.3 Choroby nerwu słuchowego [zaburzenia VIII nerwu czaszkowego]
    • H93.8 Inne określone zaburzenia ucha
    • H93.9 Zaburzenia ucha, nieokreślone

Diagnostyka różnicowa

Choroby ucha

Utrata słuchu (idiopatyczna nagła utrata słuchu typu odbiorczego)

  • Patrz artykuł utrata słuchu
  • Definicja i przyczyny:3
    • ostry niedosłuch odbiorczy z zaburzeniami percepcji dźwięku
    • etiologia choroby wciąż niezrozumiała
    • nagły stan otologiczny
  • Epidemiologia:
    • częstość występowania: 160–400 na 100 000 rocznie
  • Objawy:
    • pojawiający się nagle, zwykle jednostronny ubytek słuchu bez wyraźnej przyczyny
    • utracie słuchu mogą towarzyszyć zawroty głowy i/lub szumy uszne
  • Przynajmniej w połowie przypadków ustępuje samoistnie (częściowo lub całkowicie)
    • istotne jest szybkie wdrożenie glikokortykosteroidów8

Niedosłuch związany z wiekiem

  • Zobacz artykuł utrata słuchu u osób starszych
  • Definicja i przyczyny
    • postępujący ubytek słuchu u pacjentów w podeszłym wieku spowodowany procesami zwyrodnieniowymi
  • Epidemiologia
    • częstość występowania ponad 20% w grupie wiekowej powyżej 60 lat
  • Objawy
    • obustronna, stopniowa utrata słuchu 
      • początkowo głównie w zakresie wysokich częstotliwości, później także średnich3
    • towarzyszące szumy uszne zwykle o wysokiej częstotliwości, ciągłe i obustronne
    • obniżenie progu dyskomfortowego słyszenia, towarzyszące zawroty głowy
  • Diagnostyka
    • typowy wzór w audiogramie

Uszkodzenia spowodowane hałasem (uraz akustyczny)

  • Patrz artykuł uszkodzenia słuchu spowodowane hałasem
  • Definicja i przyczyny
    • nadmierne narażenie na hałas prowadzi do ślimakowego uszkodzenia słuchu3
  • Epidemiologia
    • najczęstsza forma nabytej utraty słuchu
  • Objawy
    • Początkowo ubytek słuchu w zakresie wysokich częstotliwości, później również w zakresie niższych częstotliwości3
    • Często ostre lub przewlekłe szumy uszne spowodowane hałasem9
      • ostre uszkodzenia spowodowane hałasem mogą prowadzić do pisków o wysokiej częstotliwości.
      • przewlekłe uszkodzenia słuchu spowodowane hałasem, występujące często z szumami usznymi o wysokiej częstotliwości, ciągłymi i obustronnymi
  • Diagnostyka
    • potwierdzenie rozpoznania za pomocą audiometrii
  • Leczenie
    • wysoki wskaźnik samoistnego wyleczenia szumów usznych spowodowanych hałasem (zwykle od kilku minut do kilku tygodni po ekspozycji na hałas)

Niedrożność kanału słuchowego

  • Patrz artykuł niedrożność przewodu słuchowego przez korek woszczynowy lub ciało obce
  • Definicja i przyczyny
    • niedrożność przewodu słuchowego
  • Objawy
    • epizodycznie występujące szumy uszne, uczucie ucisku w uchu i utrata słuchu
    • w przypadku korka woszczynowego ewentualne pogorszenie stanu po kąpieli lub prysznicu
  • Diagnostyka i leczenie
    • badanie lub otoskopia przewodu słuchowego
    • poprawa po usunięciu korka woszczynowego lub ciała obcego3

Dysfunkcja trąbki słuchowej

  • Dysfunkcja trąbki słuchowej
    • upośledzone funkcjonowanie trąbki
      • obrzęk błony śluzowej w wyniku infekcji wirusowej lub przerostu migdałków gardłowych.
    • surowicze zapalenie ucha środkowego, w konsekwencji możliwe zaburzenie wentylacji ucha środkowego.
    • objawy:
      • Utrata słuchu, uczucie ucisku i pełności w uchu, częściowo ból ucha, przelewanie w uchu, ubytek słuchu, szumy uszne
  • Poszerzona trąbka słuchowa („rozwarta trąbka”)1
    • stale rozwarta trąbka słuchowa
    • utrata adipocytów otaczających chrząstkę trąbki Eustachiusza (tkanka tłuszczowa Ostmanna) w wyniku nagłej utraty masy ciała
      • operacje bariatryczne, anoreksja
    • objawy
      • odbieranie własnego głosu i oddechu jako głośne, ewentualnie szumy uszne
    • w większości przypadków bez konieczności leczenia

Zapalenia ucha

Otoskleroza

  • Zobacz artykuł otoskleroza
  • Definicja i przyczyny
    • choroba zwyrodnieniowa ze skostnieniem błędnika
  • Objawy
    • nasilająca się głuchota przewodzeniowa (szczególnie w zakresie niskich częstotliwości)
    • objawy towarzyszące, takie jak zawroty głowy i szumy uszne o różnym nasileniu
  • Diagnostyka
    • audiometria w celu potwierdzenia utraty słuchu

Choroba Meniere'a

  • Zobacz artykuł Choroba Meniere'a
  • Definicja i przyczyny
    • ciężkie napady zawrotów głowy o charakterze wirowania1
    • prawdopodobna przyczyna: wodniak endolimfatyczny
  • Epidemiologia
    • częstość występowania: 50–250 na 100 000 osób
    • najczęściej między 40. a 60. rokiem życia
  • Objawy:
    • napady trwające od kilku minut do kilku godzin
      • triada objawów o stałej kolejności: szum w uchu, zawroty głowy, pogorszenie słuchu
    • skłonność do upadków, oczopląs po dotkniętej stronie, ból głowy, nudności, wymioty
    • charakterystyczne objawy słuchowe
      • ucisk w uchu lub zaburzenia słuchu przed atakiem (objawy prodromalne u 30% pacjentów)
      • utrata słuchu i szumy uszne podczas ataku
      • szum uszny często dzwoniący pomiędzy atakami i dudniący podczas ataku1
  • Diagnostyka
    • asymetryczna utrata słuchu w audiometrii
    • RM w celu wykluczenia przyczyn wtórnych

Nerwiak osłonkowy nerwu przedsionkowego (nerwiak nerwu słuchowego)

  • Zobacz artykuł nerwiak osłonkowy nerwu przedsionkowego (nerwiak nerwu słuchowego)
  • Definicja i przyczyny
  • Epidemiologia
    • najczęściej występujący guz w okolicy kąta mostowo–móżdżkowego
    • częstość występowania około 1 na 100 000 osób na rok
  • Objawy1
    • w początkowej fazie objawy skąpe
    • postępujące zaburzenia słuchu (szczególnie dźwięki wysokie), upośledzenie rozróżniania mowy, zawroty głowy, sporadycznie niedowład twarzy
    • szum uszny (w 95% jednostronne) spowodowany uszkodzeniem i nieprawidłową aktywnością nerwu słuchowego (przedsionkowo–ślimakowego)1,3
  • Diagnostyka
    • obrazowanie mózgu (rezonans magnetyczny–RM)2

Leki ototoksyczne

Choroby neurologiczne

  • Szum uszny może być objawem różnych chorób neurologicznych1-3
  • Ból głowy1 
    • szum uszny jako objaw towarzyszący
  • Uraz głowy (uraz mózgu)1,3
    • szum uszny jako objaw
    • geneza prawdopodobnie wieloczynnikowa: uszkodzenie traumatyczne lub niedokrwienne i stres emocjonalny
  • Rzadkie przyczyny obiektywnych szumów usznych1
    • mioklonie podniebienia (drżenie podniebienia)
    • mioklonie mięśnia strzemiączkowego
    • mioklonie napinacza błony bębenkowej

Zaburzenia sercowo–naczyniowe

  • Przyczyny szumów usznych synchronicznych z tętnem1,5
    • naczyniowe guzy kości skroniowej lub guzy splotowe (16%)
    • warianty lub anomalie żylne (14%)
    • zwężenia naczyniowe (9%), np. zwężenie tętnicy szyjnej
    • przetoki lub malformacje tętniczo–żylne (8%)
    • przekrwienie zapalne (8%)
    • nadciśnienie wewnątrzczaszkowe (8%)
    • tętniaki (np. tętnicy szyjnej wewnętrznej lub tętnicy kręgowej)
  • Szumy uszne w nadciśnieniu tętniczym, często pulsujące, synchroniczne z tętnem, nasilające się w nocy
  • Diagnostyka – często obiektywne szumy przy szumie usznym synchronicznym z tętnem3
    • Osłuchiwanie stetoskopem nad otworem przewodu słuchowego, na szyi lub nad wyrostkiem sutkowatym

Dolegliwości funkcjonalne

  • Patrz artykuł dolegliwości pod postacią somatyczną
  • Definicja i przyczyny:
    • dolegliwości funkcjonalne lub pod postacią somatyczną (somatoformiczne) to powtarzające się dolegliwości fizyczne bez wystarczającego wyjaśnienia pod kątem patologii narządów
  • Objawy:
    • związek szumów usznych z zaburzeniami somatoformicznymi (np. fibromialgią)
    • efektem jest obniżenie jakości życia oraz obniżenie poziomu ogólnego funkcjonowania społecznego i zawodowego
  • Leczenie:
    • istotna jest właściwa komunikacja pomiędzy lekarzem i pacjentem z wyjaśnieniem modelu powstawania zaburzeń i strategiami radzenia sobie z problemem
    • terapia lekowa (obejmująca np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne lub przeciwdrgawkowe) nie jest zalecana w przypadku szumów usznych pochodzenia czynnościowego

Choroba psychiczna

  • Choroby psychiczne, zaburzenia emocjonalne i stres często towarzyszą szumom usznym3
    • zarówno jako czynniki wyzwalające lub sprzyjające, jak i powstające w następstwie szumów usznych
  • Choroby psychiczne mogące predysponować do wystąpienia szumów usznych:1,3,5,8

Inne przyczyny

Wywiad lekarski

  • Wywiad stanowi podstawę rozpoznania i planowania leczenia1,3,9
    • ocena ciężkości choroby i chorób współistniejących
    • diagnostyka ukierunkowana na przyczynę, dostosowana do stopnia zaawansowania choroby
    • wczesna identyfikacja przyczyn, które można wyeliminować

Objawy5

  • Początek i czas trwania szumów usznych
    • nagłe/powoli postępujące
    • stałe lub epizodyczne szumy uszne 
    • natężenie dźwięku w ciągu dnia (stałe/zmienne)
  • Rodzaj szumów usznych
    • pulsowanie (ewentualnie w rytmie serca), lekkie brzęczenie, dzwonienie, huczenie, syczenie, dudnienie, pikanie, pulsowanie lub klikanie
  • Lokalizacja szumów usznych
    • prawe lub lewe ucho, obie strony, głowa
  • Wpływ na funkcjonowanie pacjenta
  • Czynniki modyfikujące
  • Objawy towarzyszące
    • wyciek z ucha, ból ucha
    • zawroty głowy, uczucie niestabilności
    • jednostronny lub asymetryczny niedosłuch
    • symetryczny niedosłuch
    • ból głowy
  • Intensywność szumów usznych

Stopień nasilenia

  • Stopień 1: prawidłowa kompensacja, brak poczucia dyskomfortu
  • Stopień 2: szumy uszne występują głównie w ciszy i przeszkadzają podczas stresu i wysiłku
  • Stopień 3: trwałe upośledzenie w sferze prywatnej/zawodowej; zaburzenia emocjonalne, poznawcze i fizyczne
  • Stopień 4: szumy uszne prowadzą do całkowitej dekompensacji w sferze prywatnej oraz niezdolności do pracy zawodowej3

Czynniki modyfikujące

  • Zagłuszanie przez zwykły hałas otoczenia lub nasilenie głośności przez hałas otoczenia
  • Modyfikacja poprzez własne działania (np. odwracanie uwagi, relaksacja)
  • Wpływ następujących czynników:
    • zmiana pozycji głowy lub ruchy szczęki
    • określone napięcie mięśniowe szczęki/żuchwy
    • wysiłek fizyczny

Skutki

  • Obciążenie psychiczne z powodu szumów usznych
  • Szumy uszne dręczące (od początku lub z biegiem czasu)
  • Postrzeganie przez innych ludzi (gorsze słyszenie/rozumienie)

Objawy towarzyszące

Historia choroby

Kwestionariusze

  • W razie potrzeby można stosować standaryzowane kwestionariusze do oceny subiektywnego stopnia ciężkości i ewentualnych obciążeń
  • Skala szumów Skarżyńskiego (STS – Skarzynski Tinnitus Scale)11
    • ocena wpływu odczuwanych szumów usznych na funkcjonowanie pacjenta
    • zawiera 15 pytań z 5–punktową skalą (1–5 punktów).
    • wynik kwestionariusza STS:
      • poniżej 30: łagodny wpływ szumów usznych na funkcjonowanie
      • 31–51: umiarkowanie negatywny wpływ na funkcjonowanie
      • 51–72: negatywny wpływ szumów usznych na funkcjonowanie
      • powyżej 72: bardzo znaczny negatywny wpływ szumów usznych na funkcjonowanie

Badanie fizykalne

Badania uzupełniające

W ramach podstawowej opieki zdrowotnej

  • Diagnostyka uzupełniająca zależy zasadniczo od poniższych czynników:1-3
    • Podejrzewanej przyczyny (np. uraz lub uszkodzenie spowodowane hałasem).
    • Ewentualnych dodatkowych objawów i chorób współistniejących (między innymi utrata słuchu, zawroty głowy, ból głowy, depresja, dysfunkcje neurologiczne)
  • Diagnostyka laboratoryjna:

Diagnostyka specjalistyczna

Podstawowa diagnostyka

  • Badanie lekarskie laryngologiczne
    • otoskopia błony bębenkowej
    • endoskopia nosa i gardła
    • drożność przewodu słuchowego
  • Audiometria dźwiękowa (przewodnictwo powietrzne i kostne)
    • w razie potrzeby z tonami pulsacyjnymi, w tym audiometria tonów wysokich
  • Określenie natężenia i częstotliwości szumów usznych z wykorzystaniem wąskopasmowego szumu i tonów sinusoidalnych
  • Określenie minimalnego poziomu maskowania (minimum masking level – MML)
  • Tympanometria i odruchy Stapediusa
  • Audiometria mowy bez/z hałasem w tle
    • weryfikacja potrzeby stosowania aparatu słuchowego
  • Przejściowo wywołane emisje otoakustyczne (transient–evoked otoacoustic emission – TEOAE) i/lub otoemisje akustyczne produktów zniekształceń (distortion product otoacoustic emission – DPOAE)
  • Rejestracja słuchowych potencjałów wywołanych pnia mózgu (BERA)
    • szczególnie w przypadku jednostronnych szumów usznych z ubytkiem słuchu
  • Badanie układu przedsionkowego
    • ewentualna próba kaloryczna i/lub test przepływu impulsów
  • Mierzenie modulacji szumów usznych
  • Orientacyjna, funkcjonalna diagnostyka kręgosłupa szyjnego
  • Badanie uzębienia i aparatu żucia
  •  

Działania i zalecenia

Wskazania do skierowania do specjalisty

  • Skierowanie na diagnostykę laryngologiczną w przypadku przewlekłych szumów usznych (trwających przez ≥3 miesiące) jednorazowo lub w przypadku znacznego pogorszenia1,5
  • W razie potrzeby celem diagnostyki i leczenia określonych objawów dodatkowych, do specjalistów w odpowiednich dziedzinach
  • W przypadku ostrych szumów usznych znaczna część dolegliwości ustępuje samoistnie

Wskazania do hospitalizacji

  • Wskazania do leczenia stacjonarnego:
    • utrata słuchu o niewyjaśnionej przyczynie
    • deficyty neurologiczne, np. osłabienie mięśni twarzy
    • stan po urazie głowy
    • myśli samobójcze
    • wyczerpanie możliwości leczenia ambulatoryjnego
      • ciężka dekompensacja z powodu poczucia bezradności wywołanego szumami usznymi
      • istotne współistnienie dolegliwości psychiatrycznych lub psychosomatycznych

Ogólne informacje o leczeniu

Leczenie przewlekłych szumów usznych

Leczenie podstawowe

  • Strategia terapii podstawowej5
    • psychoedukacja
    • terapia poznawczo–behawioralna ukierunkowana na radzenie sobie z szumami usznymi w połączeniu z terapią manualną
      • wysoce skuteczna terapia w zakresie dolegliwości związanych z szumami usznymi i jakości życia oraz w zakresie oceny depresji
    • leczenie współistniejącego ubytku słuchu 
    • leczenie chorób współistniejących (zwłaszcza leczenie depresji i lęku, także ze wsparciem farmakologicznym)
    • w indywidualnych przypadkach należy prowadzić leczenie psychiatryczne

Poradnictwo w zakresie szumów usznych

  • Poradnictwo powinno być zalecane jako podstawa leczenia przewlekłych szumów usznych.
  • Cele doradztwa:
    • psychoedukacyja – wyjaśnienie zjawiska
    • przedstawienie strategii postępowania
    • obniżenie poziomu lęków lub przesadnych oczekiwań dotyczących wyleczenia.
  • W przypadku ograniczonych zasobów czasowych, w leczeniu szumów usznych należy skonsultować się z odpowiednimi lekarzami lub psychoterapeutami

Interwencje dotyczące utraty słuchu

  • Aparaty słuchowe
    • w przypadku przewlekłych szumów usznych i utraty słuchu
    • wyrównanie niedosłchu może zmniejszać nasielenie dolegliwości związanych z szumami usznymi12
  • Implanty ślimakowe
    • powinny być zalecane w przypadku głębokiego niedosłuchu i głuchoty (również jednostronnej) oraz szumów usznych
    • mogą skutecznie tłumić szumy uszne
  • Leczenie słuchu
    • zalecane w przypadku przewlekłych szumów usznych
    • terapie słuchowe mogą sprzyjać habituacji szumów usznych – blokowanie na poziomie podkorowym transmisji sygnałów nerwowych odpowiedzialnych za odbiór szumów usznych
      • słuchanie dźwięków dobiegających z różnych kierunków, skupianie uwagi, rozróżnianie dźwięków w hałasie z aparatami słuchowymi i bez oraz nie wsłuchiwanie się w szumy uszne
      • efekt blokady – wyłączenie świadomości z procesu przetwarzania szumów usznych
    • nadal brak dostatecznej liczby wyników badań i potrzeba prowadzenia dalszych
  • Brak zaleceń dotyczących tłumienia szumów usznych za pomocą generatorów hałasu lub noiserów

Terapia behawioralna i metody w podejściu psychodynamicznym

  • Terapia behawioralna powinna być zalecana w przypadku przewlekłych szumów usznych
    • obszerne badania dotyczące skuteczności w odniesieniu do dolegliwości związanych z szumami usznymi i jakości życia5,13-14
    • ograniczone również w terapii behawioralnej online
  • Metody psychoterapeutyczne
    • terapia poznawczo–behawioralna (cognitive behaviour therapy – CBT)
    • terapia poznawczo–behawioralna w oparciu o mindfulness
    • terapia oparta na akceptacji i zaangażowaniu (acceptance and commitment therapy – ACT)

Manualne leczenie fizjoterapeutyczne

Farmakoterapia

  • Należy unikać farmakoterapii w leczeniu przewlekłych szumów usznych
    • brak specyficznego leczenia o udowodnionej skuteczności15-16
    • dowody na potencjalnie istotne działania niepożądane
  • Brak udowodnionej skuteczności
  • Wyjątek: leczenie chorób współistniejących (np. depresji, zaburzeń lękowych)

Inne formy leczenia

  • Leczenie szumów usznych metodą habituacji (tinnitus retraining therapy – TRT)
    • może być rozważane jako długoterminowy środek leczniczy w przewlekłych szumach usznych
    • leczenie łączone składające się z poradnictwa i terapii niskopoziomowym, szerokopasmowym hałasem wytwarzanym przez generatory do noszenia i dźwiękami otoczenia
    • dowody na skuteczność tylko przy długotrwałym stosowaniu

Zalecenia dla pacjentów

Informacje dla pacjentów

Materiały edukacyjne dla pacjentów

Źródła

Piśmiennictwo

  1. Crummer R.W., Hassan GA. Diagnostic approach to tinnitus, Am Fam Physician 2004, 69: 120-8, PubMed
  2. Yew K.S. Diagnostic approach to patients with tinnitus, Am Fam Physician, 15.01.2014, 89(2): 106-13, PubMed PMID: 24444578, www.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Langguth B., Kreuzer P.M., Kleinjung T., De Ridder D. Tinnitus: causes and clinical management, Lancet Neurol. wrzesień 2013, 12(9): 920-30, doi: 10.1016/S1474-4422(13)70160-1, Review. PubMed PMID: 23948178, www.ncbi.nlm.nih.gov.
  4. Bauer C.A. Tinnitus, N Engl J Med. 2018, 378(13): 1224-31, doi:10.1056/NEJMcp1506631, www.nejm.org.
  5. Szumy uszne. Rozpoznawanie i leczenie. Medycyna Praktyczna 2022, www.mp.pl, dostęp: 06.11.2023.
  6. Raj–Koziak D. et al. Ocena częstości występowania szumów usznych u dzieci w Polsce. Otolaryngol. Pol., 2013, 67(3): 149-53, otolaryngologypl.com, dostęp: 06.11.2023.
  7. Shargorodsky J., Curhan G.C., Farwell W.R. Prevalence and characteristics of tinnitus among US adults. Am J Med. sierpień 2020, 123(8): 711-8, doi: 10.1016/j.amjmed.2010.02.015 PubMed PMID: 20670725, www.ncbi.nlm.nih.gov.
  8. Wstępne różnicowanie szumów usznych. Medycyna Po Dyplomie 2011, Vol.20 Nr 3, podyplomie.pl, dostęp: 06.11.2023.
  9. Tunkel D.E., Bauer C.A., Sun G.H., Rosenfeld R.M., Chandrasekhar S.S., Cunningham E.R. Jr, Archer S.M., Blakley B.W., Carter J.M., Granieri E.C., Henry J.A., Hollingsworth D., Khan F.A., Mitchell S., Monfared A., Newman C.W., Omole F.S., Phillips C.D., Robinson S.K., Taw M.B., Tyler R.S., Waguespack R., Whamond E.J. Clinical practice guideline: tinnitus. Otolaryngol Head Neck Surg. październik 2014, 151(2 Suppl): 1-40, doi: 10.1177/0194599814545325 PubMed PMID: 25273878, www.ncbi.nlm.nih.gov.
  10. Bernhardt O., Gesch D., Schwahn C., et al. Signs of temporomandibular disorders in tinnitus patients and in a population–based group of volunteers: results of the Study of Health in Pomerania, J Oral Rehabil, 2004, 31(4): 311-9, www.ncbi.nlm.nih.gov.
  11. Skarżyński H., Gos E., Raj–Koziak D., Skarżyński P.H.: Skarzynski Tinnitus Scale: validation of a brief and robust tool for assessing tinnitus in a clinical population. Eur. J. Med. Res., 2018, 23(1): 54, www.ncbi.nlm.nih.gov, dostęp: 06.11.2023.
  12. Hoare DJ, Edmondson–Jones M, Sereda M, Akeroyd MA, Hall D. Amplification with hearing aids for patients with tinnitus and co–existing hearing loss. Cochrane Database of Systematic Reviews 2014, Issue 1. Art. No.: CD010151, www.ncbi.nlm.nih.gov.
  13. Cima R.F., Andersson G., Schmidt C.J., Henry J.A.. Cognitive–behavioral treatments for tinnitus: a review of the literature. J Am Acad Audiol. 2014, 25(1): 29-61, doi: 10.3766/jaaa.25.1.4, DOI.
  14. Fuller T., Cima R., Langguth B., Mazurek B., Vlaeyen J.W., Hoare D.J. Cognitive behavioural therapy for tinnitus, Cochrane Database Syst Rev. 2020, 1(1): CD012614, poublikacja: 08.01.2020, doi:10.1002/14651858.CD012614.pub2, www.cochranelibrary.com.
  15. Baldo P., Doree C., Molin P., McFerran D., Cecco S. Antidepressants for patients with tinnitus. Cochrane Database of Systematic Reviews 2012, Issue 9. Art. No.: CD003853, Cochrane (DOI).
  16. Hoekstra C.E.L., Rynja S.P., van Zanten G.A., Rovers MM. Anticonvulsants for tinnitus. Cochrane Database Syst Rev 2011, 7: CD007960, Cochrane (DOI).

Autorzy

  • lek. Natalia Jagiełła, (redaktor)
  • Karolina Pogorzelska (recenzent)
  • Sławomir Chlabicz (redaktor)
  • Jonas Klaus (recenzent/redaktor)

Link lists

Powiązane artykuły

Informacje dla pacjentów

Authors

Show in top

1

Previous authors

International authors

Author text

Updates

Gallery

Snomed

Click to edit