Content

Informacje ogólne

Definicja

• Leptospiroza to choroba odzwierzęca wywoływana przez bakterie z rodziny Leptospira.
• Najważniejszym rezerwuarem patogenu są gryzonie, zwłaszcza szczury i myszy, ale wiele innych zwierząt jest również podatnych na zakażenie.
• Do zakażenia człowieka dochodzi najczęściej poprzez bezpośredni kontakt z zakaźnym moczem zwierzęcym lub skażoną wodą lub błotem. Wchłanianie następuje przez błony śluzowe lub urazy skóry.
• W większości przypadków choroba ma łagodniejszy, grypopodobny przebieg z wysoką gorączką, ale występują również postacie z ciężkim przebiegiem, a nawet śmiertelne, z objawami w różnych układach, np. w wątrobie, płucach, ośrodkowym układzie nerwowym, nerkach, sercu lub płucach. 
  • Postać objawowa z połączeniem niewydolności nerek, żółtaczki i powiększenia śledziony jest określana jako choroba Weila.
• Leptospiroza została po raz pierwszy szczegółowo opisana przez Adolpha Weila w 1886 roku, chociaż odniesienia do tej choroby można znaleźć w piśmiennictwie już wcześniej (np. w starożytnych Chinach i Japonii, a także w raportach wojskowych o żołnierzach Napoleona w Egipcie).
• Leptospiroza jest dla niektórych grup zawodowych, np. pracowników kanalizacji, robotników polowych i weterynarzy uznaną chorobą zawodową.

Częstość występowania

• Leptospiroza jest prawdopodobnie jedną z najczęstszych chorób odzwierzęcych na świecie, z szacunkową liczbą 1 mln zachorowań i 60 000 zgonów rocznie^1-3.
• Leptospiroza występuje najczęściej w tropikach i subtropikach, ale jest również często spotykana w krajach o klimacie umiarkowanym, także w Europie Zachodniej^1,3.
  • Główne obszary ryzyka to Azja Południowo-Wschodnia, Indie, Ameryka Łacińska, Oceania i Afryka.
• W umiarkowanych szerokościach geograficznych choroba występuje sezonowo najczęściej latem i wczesną jesienią, w tropikach głównie w porze deszczowej^1,3.
• Wybuchy epidemii obserwuje się w szczególności podczas klęsk żywiołowych, takich jak powodzie³.
• Choroba częściej występuje u mężczyzn (około dwie trzecie przypadków).
• Grupą wiekową, która najczęściej choruje, są osoby w wieku 20-30 lat.  
• Choroba występuje szczególnie często w grupach zawodowych o zwiększonym ryzyku kontaktu z zakażonymi zwierzętami lub ich moczem (np. wśród pracowników kanalizacji, pracowników służb weterynaryjnych, rolnictwa, hodowli zwierząt).

Etiologia i patogeneza

Patogen i rezerwuar

• Choroba jest wywoływana przez bakterie z rodziny Leptospiraceae z klasy krętków. Są to ruchliwe, bezwzględnie tlenowe bakterie w kształcie przypominającym korkociąg. 
• Patogen może przetrwać w słodkiej wodzie lub glebie od tygodni do miesięcy, w zależności od warunków zewnętrznych, zwłaszcza w ciepłym i wilgotnym klimacie.
• Leptospiroza jest chorobą odzwierzęcą. Wiele zwierząt może być nosicielami, np. psy, świnie domowe i dzikie, bydło i konie. Najważniejszym naturalnym rezerwuarem są małe ssaki, zwłaszcza gryzonie (szczury, myszy)¹.
• Zwierzęta rezerwuarowe często same nie chorują, ale mogą przez lata wydalać patogen z moczem¹.

Droga zakażenia

• Ludzie zwykle ulegają zakażeniu poprzez kontakt z zakaźnym moczem zwierząt, bezpośrednio lub poprzez skażoną wodę, błoto lub glebę¹.
• Bezpośredni kontakt z zakażonym zwierzęciem lub tkanką zwierzęcą oraz ugryzienie przez zwierzę również mogą prowadzić do zachorowania^1,4.
• Wniknięcie patogenu do organizmu odbywa się wtedy z reguły przez małe rany na skórze, poprzez błonę śluzową oka, nosa i ust, poprzez wdychanie albo przyjmowanie razem z wodą^1,5.
• Nie ma dowodów na przenoszenie Leptospira przez skażoną żywność^1,3,5.
• Przenoszenie wirusa z człowieka na człowieka jest bardzo rzadkie. Ryzyko przeniesienia choroby z człowieka na człowieka jest uważane za tak niskie, że izolacja osób zakażonych nie jest uważana za konieczną^1,5.
  • Możliwe jest wydalanie z moczem, zwłaszcza w pierwszych 2 tygodniach choroby.
  • Możliwe jest przeniesienie wirusa drogą płciową.
  • Możliwa jest również transmisja przez łożysko, która może prowadzić do poronienia lub martwego porodu. Opisano również zakażenie poprzez mleko matki. Ogólnie jednak przypadki te są rzadkie^1,5.

Patofizjologia

• Większość powikłań leptospirozy powstaje w ramach odpowiedzi immunologicznej organizmu.
• Uważa się, że rozlane zapalenie naczyń włosowatych jest przyczyną wielu objawów leptospirozy.

Czynniki predysponujące

• Praca w zawodach o zwiększonym ryzyku kontaktu z zakażonymi zwierzętami lub ich moczem, np. :⁵
  • w kanalizacji i odwadnianiu
  • w służbach weterynaryjnych
  • w rolnictwie
  • w hodowli zwierząt
  • w zawodach związanych z przetwórstwem mięsa
  • w innych zawodach wymagających kontaktu z potencjalnie zanieczyszczoną wodą.
• Personel laboratoriów
• Personel wojskowy⁵
• Osoby, które przeżyły klęski żywiołowe, np. powodzie⁵
• Kontakt z potencjalnie zanieczyszczoną wodą, np. przy sportach wodnych⁵

ICD-10

• A27 Choroba odzwierzęca wywołana przez Leptospira interrogans [leptospiroza]
  • A27.0 Żółtaczkowo-krwotoczna postać leptospirozy
  • A27.8 Inne postacie leptospirozy
  • A27.9 Leptospiroza, nieokreślona

Diagnostyka

Kryteria diagnostyczne

• Ze względu na nieswoiste i zmienne objawy, głównie grypopodobne, ale z możliwością wystąpienia ciężkich objawów w różnych narządach, rozpoznanie jest możliwe tylko poprzez bezpośrednie lub pośrednie wykrycie patogenu. 
• Ważne jest, aby zidentyfikować możliwe czynniki ryzyka w celu rozważenia leptospirozy w przypadku wystąpienia odpowiednich objawów oraz rozpoczęcia odpowiedniej diagnostyki i leczenia.

Diagnostyka różnicowa

• Ze względu na nieswoiste objawy możliwych jest wiele diagnoz różnicowych, patrz także artykuł Gorączka o nieznanej przyczynie.
• Możliwe ważne rozpoznania różnicowe^1,3
  • inne bardziej powszechne zakażenia bakteryjne lub wirusowe (zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych, zapalenie żołądka i jelit i inne zakażenia jamy brzusznej, infekcje dróg moczowych itd.)
  • Grypa
  • Zakażenie wirusem HIV
  • Mononukleoza
  • Różyczka, odra
  • Zakażenie hantawirusem
  • Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu innego pochodzenia, 
  • Wirusowe zapalenie wątroby
  • Bruceloza
  • zespół hemolityczno-mocznicowy po zakażeniu EHEC lub Shigella
  • Gorączka Q
  • Tularemia
  • Choroba Kawasakiego
  • Zapalenie trzustki
  • Zapalenie pęcherzyka żółciowego
  • Choroby nerek,
• Zwłaszcza w kontekście podróży¹
  • żółta gorączka
  • Malaria
  • Riketsjozy
  • Dur plamisty
  • Gorączka denga
  • Schistosomatoza
  • Melioidoza

Wywiad lekarski

Czynniki ryzyka

• Ze względu na nieswoiste objawy ważne jest, aby zidentyfikować czynniki ryzyka w celu rozważenia możliwości wystąpienia leptospirozy. Obejmują one w szczególności:⁵
  • Wywiad zawodowy (np. praca w kanalizacji, w służbach weterynaryjnych, rolnictwie, przy hodowli zwierząt lub w przetwórstwie mięsa,  laboratorium, służba wojskowa)
  • Pobyty za granicą
  • Kontakt ze zwierzętami (w tym z domowymi)
  • Kontakt z potencjalnie skażoną wodą lub moczem zwierząt (praca, wypoczynek, np. sporty wodne, woda pitna)
  • Osoby, które przeżyły klęski żywiołowe, np. powodzie

Okres inkubacji

• Okres inkubacji wynosi 7-14 dni, ale może również trwać od kilku dni do 1 miesiąca.

Objawy

• Objawy leptospirozy są bardzo nieswoiste, a przebieg choroby zmienny¹.
  • Choroba może mieć przebieg od subklinicznego do bardzo łagodnego z objawami grypopodobnymi. Stanowi to prawdopodobnie 90% przypadków.
  • U niewielkiego odsetka dochodzi do piorunującego przebiegu z septycznym obrazem klinicznym i śmiertelnym przebiegiem w ciągu kilku dni.
  • Pomiędzy nimi znajduje się spektrum zmiennych przebiegów choroby, która może wpływać na prawie każdy układ narządów.
• Typowy jest przebieg dwufazowy, gdzie po wstępnej ostrej fazie zakażenia ok. tydzień później następuje cięższa, druga faza choroby, która charakteryzuje się odpowiedzią immunologiczną organizmu i wydalaniem patogenów z moczem. Większość powikłań występuje w drugiej fazie, które są w znacznym stopniu spowodowane reakcją immunologiczną.

Kategorie wg WHO

• WHO dzieli leptospirozę na cztery kategorie kliniczne (WHO 2003):^1,3,5

1. objawy grypopodobne (większość, prawdopodobnie 90% zachorowań)
   • nagła, wysoka gorączka często o przebiegu dwufazowym
   • bóle stawów, bóle mięśni, ból głowy
   • biegunka, utrata apetytu, ból brzucha, wymioty
   • kaszel
   • rumień odropodobny, zapalenie spojówek, zaczerwienione błony śluzowe
2. choroba Weila (ok. 10–15% pacjentów)
   • niezależnie lub jako 2. część choroby dwufazowej
   • niewydolność nerek, często wielomocz z hipokaliemią
   • żółtaczka, często jako hiperbilirubinemia bez lub z niewielkim wzrostem transaminaz
   • splenomegalia (powiększenie śledziony)
   • skłonność do krwawień, np. krwioplucie, krwawienie z przewodu pokarmowego
   • śmiertelność powyżej 10%
3. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych/zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu
   • głównie w fazie immunologicznej 
   • ból głowy, odczyn oponowy, światłowstręt, ilościowa zmiana świadomości
   • deficyty neurologiczne
   • także bez udziału innych narządów
4. krwotoki płucne z niewydolnością oddechową
   • rozlane krwotoki płucne i niewydolność płuc
   • także bez udziału innych narządów
   • wysoka śmiertelność (50–75%)

Inne objawy i manifestacje

• zapalenie osierdzia, zapalenie mięśnia sercowego
• krwotoki
• zapalenie pęcherzyka żółciowego
• zapalenie trzustki
• rabdomioliza
• gojenie, zwłaszcza w cięższych postaciach, może być przewlekłe, z powolną poprawą objawów klinicznych i wyników w okresie do 3 miesięcy³.

Choroby i następstwa (ogólnie rzadkie)³

• szczególnie po zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu
  
  • ubytki neurologiczne np. niedowłady
  • depresja i inne problemy ze zdrowiem psychicznym
  • nawracające bóle głowy
• ból oczu
• przewlekłe zmęczenie
• przewlekła niewydolność nerek
• jeszcze kilka lat po zakażeniu może wystąpić zapalenie błony naczyniowej oka
  • prawdopodobnie jest to reakcja autoimmunologiczna.
  • dobrze reaguje na sterydy.

Badanie fizykalne

• Badanie przedmiotowe może nie wykazać żadnych anomalii.
• Możliwe wyniki to, w zależności od przebiegu, np. :³
  • gorączka
  • objawy sepsy
  • żółtaczka
  • hepatosplenomegalia
  • zapalenie spojówek
  • krwotoki, np. spojówki
  • wysypka odropodobna, zaczerwienione błony śluzowe
  • bóle brzucha
  • ubytki neurologiczne, ilościowe pogorszenie świadomości, odczyn oponowy
  • nieprawidłowe wyniki osłuchiwania płuc.

Badanie uzupełniające

• W przypadku podejrzenia rozpoznanie można potwierdzić lub wzmocnić poprzez bezpośrednie wykrycie patogenu lub badanie serologiczne.^1-3,5
• Diagnostyka patogenów, w szczególności bezpośrednie wykrywanie, jest zwykle przeprowadzana przez specjalistów.
• Zalecana jest konsultacja z laboratorium.
• Ze względu na nieswoiste objawy, ważna jest szeroka diagnostyka różnicowa w zależności od kontekstu, patrz sekcja diagnozy różnicowe³.

Badania laboratoryjne

• Podwyższone parametry zapalne^3-4
  • OB
  • białko C-reaktywne (CRP) często bardzo podwyższone
• morfologia krwi³
  • leukocytoza z neutrofilią i przesunięciem w lewo
  • limfopenia
  • trombocytopenia
• Parametry nerkowe
  • przy zajęciu nerek: niewydolność nerek, ze wzrostem stężenia kreatyniny i często hipokaliemią 
• Elektrolity³
  • Hipokalemia
  • Hiponatremia
• Parametry wątrobowe³
  • przy zajęciu wątroby: hiperbilirubinemia, cholestaza, ale często tylko niewielki wzrost aktywności transaminaz
• W zależności od formy manifestacji i powikłań, np. :³
  • podwyższona kinaza kreatynowa (CK) przy rabdomiolizie
  • podwyższony poziom lipazy przy zapaleniu trzustki

EKG

• W przypadku zapalenia osierdzia albo zapalenia mięśnia sercowego: Zmiany w EKG i zaburzenia rytmu serca³

Badania moczu³

• W przebiegu choroby (od około 2. tygodnia choroby) patogen można również wykryć w moczu.
• Mocz może zawierać barwniki żółciowe, białka, wałeczki i erytrocyty.

U specjalisty

Bezpośrednie oznaczanie patogenów:

• Bezpośrednie oznaczanie patogenów jest najczulszą metodą stwierdzającą obecność bakterii z rodziny leptospira i wykonuje się je albo poprzez hodowlę bakterii z rodziny leptospira z płynów ustrojowych albo tkanek albo poprzez stwierdzenie obecności DNA bakterii z rodziny leptospira w PCR.¹
• Posiew³
  • Złożona, długotrwała hodowla – zalecana jest konsultacja z laboratorium.
  • Rezultatów można spodziewać się dopiero po kilku dniach lub tygodniach.
  • z płynów ustrojowych lub tkanek
    • w pierwszym tygodniu choroby: z krwi, płynu mózgowo-rdzeniowego
    • w drugim tygodniu choroby: z moczu 
• Mikroskopia ciemnego pola
  • Bardzo zależne od doświadczenia osoby przeprowadzającej badanie, z częstymi wynikami fałszywie dodatnimi i ujemnymi, w związku z czym należy zastosować dodatkową procedurę w celu potwierdzenia rozpoznania⁵.
  • Czas i materiały
    • w pierwszym tygodniu choroby: krew (płyn mózgowo-rdzeniowy zwykle zawiera zbyt mało patogenów)
    • od drugiego tygodnia choroby: mocz
• Wykrywanie DNA bakterii z rodziny leptospira przy użyciu PCR
  • z krwi, płynu mózgowo-rdzeniowego, tkanek lub moczu

Diagnostyka serologiczna

• Złoty standard w diagnostyce serologicznej leptospirozy: test mikroaglutynacji
  • Dostępny tylko w wyspecjalizowanych laboratoriach, ponieważ opiera się na aglutynacji żywych bakterii z rodziny leptospira z przeciwciałami w surowicy pacjenta.
  • Z reguły pozytywnego wyniku można spodziewać się dopiero w drugim tygodniu choroby.
  • Miano 1:100 lub wyższe jest uznawane za dodatnie.
  • Przeciwciała mogą być nadal wykrywalne kilka lat po zakażeniu.
  • Kontrolę należy przeprowadzić po 1–2 tygodniach w celu wykrycia ostrej infekcji. Serokonwersja lub wzrost miana do lub powyżej 4-krotności wskazuje na ostre zakażenie.
• Alternatywnie możliwe jest wykrywanie za pomocą testu ELISA^3,5.
  • Wykrywanie przeciwciał, w razie potrzeby z rozróżnieniem IgG i IgM
  • Dowód możliwy wcześniej, tj. przed końcem lub pod koniec pierwszego tygodnia choroby.
  • Również w tym przypadku ujemny wynik w pierwszym dniu choroby nie wyklucza leptospirozy.
  • Przeciwciała IgM są wykrywane nieco wcześniej i mogą utrzymywać się w niskich mianach przez miesiące i lata. Miana przeciwciał IgG są bardzo zmienne; mogą być niewykrywalne przez krótki czas, ale mogą też być wykrywalne przez lata⁵.
• Ważne jest, aby pamiętać, że ujemny wynik testu serologicznego nie wyklucza choroby, zwłaszcza na wczesnym etapie jej przebiegu. Z drugiej strony, przeciwciała mogą być nadal wykrywalne wiele lat po ostrej chorobie, więc pojedyncze wykrycie przeciwciał bez dowodów na serokonwersję lub wzrost miana w grupie kontrolnej nie stanowi wiarygodnego potwierdzenia ostrej choroby. Wysokie miano przeciwciał IgM zwiększa prawdopodobieństwo ostrego zakażenia, ale przeciwciała IgM mogą również utrzymywać się długo po ostrym zakażeniu⁵.

Dalsza diagnostyka

• W zależności od wyników klinicznych, warto przeprowadzić np.¹: 
  • punkcja lędźwiowa
  • USG jamy brzusznej
  • Echokardiografia (ECHO)
  • rtg klatki piersiowej
  • ew. dalszą diagnostykę rentgenowską, obrazowanie przekrojowe
• Dalsza diagnostyka w zależności od przebiegu i objawów narządowych

Wskazania do hospitalizacji

• W przypadku podejrzenia choroby
• Ciężki przebieg wymaga leczenia w szpitalu, zwykle z zastosowaniem intensywnej terapii.

Obowiązek zgłaszania

Podejrzenie lub rozpoznanie leptospirozy podlega zgłoszeniu na druku ZLK–1 (w formie elektronicznej lub papierowej).

Leczenie

Cele terapii

• Leczenie choroby
• Uniknięcie powikłań

Ogólne informacje o leczeniu

• Obecnie nie ma standardowych zaleceń dotyczących leczenia leptospirozy. 
• Antybiotykoterapia jest szczególnie wskazana we wczesnych stadiach zakażenia. 
• Antybiotykoterapia leptospirozy jest przedmiotem dyskusji^1,5.
• Przegląd Cochrane z 2012 roku nie wykazał żadnych znaczących korzyści z antybiotykoterapii leptospirozy⁴. Inne badania sugerują jednak, że opóźnianie antybiotykoterapii jest czynnikiem ryzyka zwiększonej śmiertelności³. 
• Jeśli istnieje wyraźne podejrzenie, nie należy opóźniać antybiotykoterapii w oczekiwaniu na potwierdzenie diagnostyczne, ponieważ może to potrwać dłużej^2,5.

Leczenie farmakologiczne

• Możliwe zalecane schematy antybiotykoterapii (dla dorosłych)
  • w przypadku łagodnego przebiegu choroby
    • doksycyklina 100 mg doustnie 2 razy na dobę przez 7 dni^1-3
    • możliwe jest również stosowanie amoksycyliny, ampicyliny, azytromycyny lub chinolonów (dane na ten temat są ograniczone)^1-2,5.
  • w przypadku ciężkiego przebiegu choroby^1-3,5
    • penicylina G dożylnie 4x dziennie 1,5 mln j.m. przez 7 dni lub
    • ceftriakson dożylnie 1 x dziennie 1 g przez 7 dni
    • Jego przewaga nad penicyliną polega na tym, że obejmuje również szersze spektrum innych patogenów w sytuacjach, w których istnieją wątpliwości w ramach diagnostyki różnicowej³.
    • Alternatywnie w grę wchodzi cefotaksym dożylnie 4x dziennie 1 g przez 7 dni lub doksycyklina dożylnie.
• Podobnie jak w przypadku wszystkich chorób wywołanych przez krętki, po rozpoczęciu antybiotykoterapii może wystąpić reakcja Jarischa-Herxheimera (ok. 7–20% przypadków) z gorączką, dreszczami i niedociśnieniem. Znaczenie prognostyczne jest niejasne. Często trudno odróżnić tę sytuację od pogorszenia w ramach samej choroby. Zaleca się zatem ścisłe monitorowanie pacjentów po rozpoczęciu terapii³.
• Dodatkowe leczenie objawowe z podawaniem płynów, leczeniem bólu i ew. obniżaniem gorączki¹
• Ciężki przebieg zwykle wymaga intensywnego leczenia, ponieważ może dojść do szybkiego pogorszenia stanu zdrowia¹.
• Podawanie sterydów jest przedmiotem dyskusji. W jednym z badań podejrzewano pozytywny wpływ metyloprednizolonu w przypadku ciężkich powikłań płucnych^1,3.

Profilaktyka

Informacje ogólne^1,3,5

• Kontrola rozprzestrzeniania się choroby wśród zwierząt, zwłaszcza zwierząt gospodarskich i domowych, np. poprzez szczepienie
• Kontrolowanie rozprzestrzeniania się szczurów i myszy 
• W przypadku podejrzenia źródła zakażenia w środowisku podczas wybuchu epidemii, np. wśród pracowników terenowych, należy rozważyć zbadanie i ew. zamknięcie podejrzewanego źródła zakażenia.

Izolacja

• Izolacja osób zakażonych nie jest konieczna, ale należy zwrócić uwagę na prawidłową podstawową higienę.

Profilaktyka narażenia

• Profilaktyka narażenia jest zalecana w grupach ryzyka.
  • środki ochrony indywidualnej z (ew. wodoodporną) odzieżą ochronną, rękawicami, w razie potrzeby okulary ochronne
  • wodoodporne pokrycie ran w przypadku narażenia na potencjalnie skażoną wodę
• Unikanie narażenia na potencjalnie skażoną wodę lub błoto/wilgotną glebę, zwłaszcza po intensywnych opadach deszczu lub powodziach²
  • Zaleca się ostrożność podczas imprez sportowych na otwartych wodach po obfitych opadach deszczu, ponieważ opisano przypadki leptospirozy w wyniku wymywania ścieków.
• W profilaktyce można stosować doksycyklinę w dawce 200 mg doustnie raz w tygodniu; była ona z powodzeniem stosowana m.in. u żołnierzy (stosowanie poza wskazaniami rejestracyjnymi). Nie ma oficjalnych zaleceń w tym zakresie³.

Po narażeniu

• Po kontakcie z zakażonymi zwierzętami należy najpierw zaobserwować, czy występują objawy leptospirozy. Terapia jest stosowana w przypadku wystąpienia objawów.
• Specjalne środki dla osób narażonych na bliski kontakt nie są wymagane.
• Nie ma dowodów przemawiających za profilaktyką poekspozycyjną.

Szczepienie

• Jest dostępna szczepionka dla psów, które powinny być regularnie szczepione.
• Szczepionka dla ludzi jest dostępna we Francji (SPIROLEPT®)³.

Przebieg, powikłania i rokowanie

Przebieg

• Okres inkubacji wynosi 7-14 dni, ale może również trwać od kilku dni do 1 miesiąca.
• Prawdopodobnie w 90% przypadków przebieg choroby jest grypopodobny, zwykle łagodny i samoistnie ustępujący. Choroba prawie nigdy nie jest śmiertelna¹.
• Powszechny jest dwufazowy przebieg, w którym po ostrej fazie choroby następuje druga, która charakteryzuje się przede wszystkim odpowiedzią immunologiczną i w której występuje większość powikłań.
• Poprawa, zwłaszcza w cięższych postaciach, może być powolna, (do 3 miesięcy³.)

Powikłania

Sekcję opracowano na podstawie następujących źródeł^1,3.

• skłonność do krwawień, np. krwioplucie, krwawienie z przewodu pokarmowego
• zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu
• zapalenie osierdzia, zapalenie mięśnia sercowego
• zapalenie pęcherzyka żółciowego
• zapalenie trzustki
• rabdomioliza
• niewydolność nerek
• niewydolność oddechowa
• wstrząs septyczny, niewydolność wielonarządowa i zgon

Rokowanie

• Podczas gdy choroba o łagodnym przebiegu rzadko jest śmiertelna, choroba Weila i inne formy o ciężkim przebiegu mają wysoki wskaźnik śmiertelności¹.
• Rekonwalescencja może być długa³.
• U pacjentów, którzy przeżyli cięższy przebieg choroby, mogą rozwinąć się wtórne choroby i dolegliwości (patrz sekcja wywiad lekarski, choroby i dolegliwości następcze), np. przewlekłe bóle głowy i następstwa neurologiczne po zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu^1,3.
• Śmiertelność trudno oszacować, ponieważ szczególnie łagodne przypadki często nie są rozpoznawane⁵.
  • Szacowany wskaźnik śmiertelności wynosi 5–20%^2-3.
  • Czynnikami ryzyka zwiększonej śmiertelności są m.in.:^1,3
    • wiek powyżej 40 lat
    • objawy neurologiczne
    • niewydolność nerek
    • choroba Weila (śmiertelność 10% i więcej)
    • zajęcie płuc (śmiertelność 50–75%)

Informacje dla pacjentów w Medibas

• leptospiroza
• antybiotykoterapia