Środowe spotkania z medycyną rodzinną.
Dylematy codziennej praktyki.

Szumy uszne: od diagnozy do ciszy. Jak skutecznie pomóc pacjentowi?

prof. dr hab. n. med. i o zdr. mgr zarz. Piotr Henryk Skarżyński, Dyrektor ds. nauki i rozwoju w Instytucie Narządów Zmysłów, Zastępca Kierownika Zakładu Teleaudiologii i Badań Przesiewowych w Instytucie Fizjologii i Patologii Słuchu oraz Asystent dydaktyczny w Warszawskim Uniwersytecie Medycznym

dr n. med. Katarzyna Nessler, Adiunkt Medycyny Rodzinnej Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w Krakowie

Take home messages

• Szybka ocena słuchu

Zwróć uwagę, czy pacjent nie przysuwa się do mówiącego lub nie prosi o głośniejsze mówienie po zasłonięciu ust lekarza. Zapytaj pacjenta (lub towarzyszącą mu rodzinę), czy chory nie izoluje się towarzysko ze wstydu przed niezrozumieniem mowy lub czy nie podgłaśnia telewizora

• Kontrola nad wizytą

Wobec "zagadanych" i opornych pacjentów zadaj "rozbrajające" pytania odwracające uwagę, np. czy pacjenta nie ugryzł kleszcz (borelioza) lub czy nie bolał go paluch (dna moczanowa).

• Skierowanie na MR

Pacjenta z asymetrycznym/jednostronnym szumem usznym należy bezwzględnie skierować na badanie rezonansem magnetycznym (najlepiej z kontrastem), wpisując na skierowaniu podejrzenie nerwiaka lub zmian naczyniowych. Jeśli są przeciwwskazania do rezonansu, można zlecić badanie ABR (słuchowe potencjały wywołane).

• Szumy alergiczne

Przy wodnistym katarze lub niedrożności nosa powodującej szumy, podaj donosowo glikokortykosteroidy (często łączone z lekiem przeciwhistaminowym, np. olopatadyną czy azelastyną) i ewentualnie skieruj na odczulanie.

• Bruksizm

Trzy metody: szyna od stomatologa, fizjoterapia oraz wstrzyknięcia botoksu w mięśnie żwacze.

• Nagła głuchota

Jeśli pacjent nagle traci słuch, należy od razu podać steryd (deksametazon w dawce 0,1 mg/kg) i pilnie skierować chorego na SOR/na oddział szpitalny w celu podania leków dożylnych.
Do 2 tygodni od wystąpienia objawów skuteczna może być także komora hiperbaryczna.

Czerwone flagi  

• Jednostronny / asymetryczny szum uszny

Może świadczyć o wolnorosnącym nowotworze (nerwiaku nerwu słuchowego).

• Szum pulsujący (naczyniowy)

Tętniący dźwięk ucha wskazujący na zawirowania przepływu krwi w dużych naczyniach blisko ślimaka (np. wynikający z blaszki miażdżycowej lub asymetrii w budowie czaszki/zatok).

• Asymetria twarzy i zawroty głowy

Towarzyszące jednostronnym szumom i fluktuacjom słuchu okresowe zawroty głowy to silny sygnał ostrzegawczy.

• Nagła głuchota

Utrata słuchu w ciągu jednego dnia, ucha przypominająca mechanizmem niedokrwienie ("zawał" ucha).

Q&A Szumy uszne

Poznaj odpowiedzi eksperta, prof.Piotra Skarżyńskiego na pytania uczestników spotkania dotyczące tematów tj.

• Czy bruksizm może być przyczyną szumów usznych?

• Czy brak zębów bocznych może powodować szumy uszne?

• O czym świadczy kłucie i uczucie bólu w uchu?

i wiele innych dylematów z codziennej praktyki.